Een zekeringkast hoeft niet altijd volledig vervangen te worden om uw elektrische installatie te verbeteren. Wanneer de kast zelf nog stevig, overzichtelijk en voldoende ruim is, kunnen gerichte updates vaak volstaan. Denk aan het vervangen van versleten automaten, het toevoegen van een beveiliging of het voorzien van een nieuwe kring voor een toestel.
In de praktijk worden zulke aanpassingen meestal uitgevoerd omdat het gebruik van de woning veranderd is. Er komt een inductiekookplaat, airconditioning, laadpaal of extra keukenapparaat bij, terwijl de elektrische installatie oorspronkelijk niet voor al die verbruikers ontworpen werd. Een gerichte update kan de installatie veiliger, duidelijker en beter voorbereid op toekomstige uitbreidingen maken.
1. Wat bedoelen we met een update van de zekeringkast?
Een update is geen volledige vervanging van de kast. We behouden de bruikbare onderdelen en passen alleen aan wat technisch nodig is.
Veelvoorkomende updates zijn:
- een defecte of verouderde automaat vervangen;
- een bijkomende automaat voor een nieuwe kring plaatsen;
- een geschikte differentieelschakelaar toevoegen of vervangen;
- bestaande kringen duidelijker verdelen;
- ongebruikte of onduidelijke verbindingen verwijderen;
- de kast opnieuw labelen;
- ruimte creëren voor toekomstige uitbreidingen;
- het eendraadschema en situatieplan aanpassen;
- de kast voorbereiden op een laadpaal, warmtepomp of inductiekookplaat.
Soms wordt een update uitgevoerd naar aanleiding van een storing. In andere gevallen werkt alles nog, maar blijkt tijdens een uitbreiding dat de bestaande verdeling niet meer logisch is.
2. Waarom worden kleine updates vaak uitgevoerd?
De woning gebruikt vandaag meer elektriciteit
Veel oudere installaties zijn aangelegd in een periode waarin woningen minder elektrische toestellen hadden. Ondertussen gebruiken we ovens, vaatwassers, airconditioning, elektrische boilers, inductiekookplaten en laadpalen vaak naast elkaar.
Wanneer te veel zware toestellen op dezelfde kring zijn aangesloten, kan de automaat regelmatig uitvallen. De oplossing is dan niet altijd een grotere automaat plaatsen. De kabel moet immers geschikt zijn voor de beveiliging en de verwachte belasting. Soms moet het verbruik over meerdere kringen worden verdeeld.
Er is een nieuwe kring nodig
Nieuwe krachtige toestellen hebben vaak een eigen kring nodig. Daarvoor moet niet alleen een automaat worden toegevoegd. Ook de kabeldikte, beveiliging, aansluiting en beschikbare ruimte in de zekeringkast moeten bij elkaar passen.
Het toevoegen van een nieuwe kring wordt volgens het AREI beschouwd als een belangrijke uitbreiding. Voor de ingebruikname is dan een controle door een erkend controleorganisme nodig en moeten het eendraadschema en situatieplan worden bijgewerkt.
Bestaande onderdelen zijn versleten of beschadigd
Automaten en andere onderdelen kunnen na jarenlang gebruik mechanisch slijten of beschadigd raken. Ook losse aansluitingen, warmteontwikkeling en eerdere onzorgvuldige aanpassingen kunnen aanleiding geven tot vervanging.
Een automaat die regelmatig uitvalt, is overigens niet automatisch defect. Hij kan juist reageren op overbelasting, kortsluiting of een probleem verderop in de kring. Daarom controleren we eerst de oorzaak voordat we onderdelen vervangen.
De kast is niet meer overzichtelijk
We zien regelmatig zekeringkasten die door de jaren heen verschillende keren werden aangepast. Er werden automaten toegevoegd, kabels verplaatst of tijdelijke oplossingen gebruikt, maar de labels en schema’s werden niet bijgewerkt.
Het resultaat is een kast waarin moeilijk te achterhalen is welke beveiliging bij welke ruimte of toestel hoort. Een update kan dan bestaan uit het opnieuw ordenen, testen en labelen van de kringen. Dat maakt latere storingen en uitbreidingen eenvoudiger te onderzoeken.
3. Wat zijn de voordelen van een gerichte update?
Het grootste voordeel is dat alleen wordt aangepast wat werkelijk nodig is. Wanneer de kast nog in goede staat is, hoeft u niet meteen te betalen voor een volledige vernieuwing.
Een goed uitgevoerde update kan zorgen voor:
- een logischere verdeling van de elektrische belasting;
- ruimte voor een nieuwe kring;
- duidelijkere labels en documentatie;
- vervanging van beschadigde onderdelen;
- betere voorbereiding op nieuwe elektrische toestellen;
- eenvoudiger foutzoeken bij toekomstige problemen;
- minder tijdelijke oplossingen met verdeelstekkers of verlengkabels.
Kleine verbeteringen kunnen ook voorkomen dat verschillende tekortkomingen zich opstapelen. Een update garandeert niet dat een volledige vervanging nooit nodig zal zijn, maar tijdig onderhoud kan wel voorkomen dat een beperkte aanpassing later veel ingewikkelder wordt.
4. Wanneer volstaat een update niet meer?
Een kleine update is alleen zinvol wanneer de basis van de zekeringkast nog bruikbaar is.
Een volledige vernieuwing kan verstandiger zijn wanneer:
- de kast beschadigd of sterk verouderd is;
- er nauwelijks veilige uitbreidingsruimte aanwezig is;
- meerdere belangrijke beveiligingen ontbreken;
- de bedrading in de kast onoverzichtelijk of beschadigd is;
- verschillende onderdelen niet goed met elkaar samenwerken;
- er meerdere nieuwe kringen nodig zijn;
- de volledige installatie aangepast moet worden;
- de huidige kast te klein is voor het toekomstige gebruik.
In de praktijk merken we dat klanten soms voor één extra automaat bellen, terwijl bij de controle blijkt dat de kast volledig gevuld is. Het technisch juiste antwoord is dan niet om alles zo dicht mogelijk bij elkaar te plaatsen, maar om te bekijken of een grotere of nieuwe zekeringkast nodig is.
Andersom vervangen we ook niet automatisch de volledige kast wanneer één onderdeel defect is. Als de behuizing, bedrading en andere beveiligingen nog geschikt zijn, kan een gerichte herstelling voldoende zijn.
Lees ook wanneer het tijd is om uw zekeringkast volledig te vernieuwen.
5. Aan welke vereisten moet een update voldoen?
Een nieuw onderdeel moet niet alleen fysiek in de kast passen. De technische eigenschappen moeten overeenkomen met de kring en de rest van de installatie.
Daarbij controleren we onder andere:
- de draaddoorsnede van de kabel;
- de waarde en het type van de automaat;
- de aanwezige differentieelbeveiliging;
- het beschikbare vermogen;
- de aarding;
- de vrije ruimte in het verdeelbord;
- de staat van de aansluitingen;
- de verdeling over een of meerdere fasen;
- de bestaande documentatie.
Na de werkzaamheden moeten de betrokken kringen worden gecontroleerd en correct worden aangeduid. Het dossier van een huishoudelijke elektrische installatie bevat onder andere de eendraadschema’s, situatieplannen en controleverslagen. Ook niet-belangrijke wijzigingen moeten worden beschreven en op het situatieplan worden verwerkt.
Niet iedere kleine vervanging vereist onmiddellijk een nieuwe keuring. Een identieke vervanging van elektrisch materieel kan als een niet-belangrijke wijziging worden beschouwd. Een nieuwe kring of een niet-identieke vervanging van het volledige verdeelbord geldt daarentegen als een belangrijke wijziging of uitbreiding waarvoor vóór de ingebruikname een gelijkvormigheidscontrole nodig is.
6. Wat kosten updates aan een zekeringkast?
Bij ThuisVolt beginnen kleine updates aan een zekeringkast vanaf ongeveer €150. Bij uitgebreidere aanpassingen kan de prijs oplopen tot ongeveer €899.
De uiteindelijke prijs hangt af van:
- het aantal onderdelen dat vervangen of toegevoegd wordt;
- het aantal nieuwe of aangepaste kringen;
- het gekozen materiaal;
- de beschikbare ruimte in de kast;
- de staat en overzichtelijkheid van de bedrading;
- het benodigde test- en uitzoekwerk;
- het aanpassen van het eendraadschema en situatieplan;
- een eventuele keuring.
Een kleine herstelling van één onderdeel bevindt zich meestal aan de onderkant van de prijsindicatie. Moeten verschillende kringen opnieuw worden verdeeld, meerdere beveiligingen worden toegevoegd en de documentatie worden aangepast, dan loopt de prijs verder op.
Daarom beoordelen we eerst of een update technisch en financieel zinvol is. Soms is een gerichte aanpassing de beste oplossing. Wanneer de kosten dicht in de buurt komen van een volledige vernieuwing, bespreken we eerlijk welke keuze op langere termijn het meest logisch is.